Kathedrale St. Ursen, Hauptorgel 1975
Solothurn SO
____________________________________
Typ:
Traktur
elektropneumat.
Registratur
elektropneumat.
Windladen
Schleifladen
Baujahr:
1942
Umbau:
1975
Orgelbauer:
Kuhn AG, Männedorf
Manuale:
4
+ Pedal
Register:
55
+ 1
Transmission
Manual I, C - g''', Hauptwerk
Principal
16 '
Principal
8 '
Offenflöte
8 '
Gemshorn
8 '
Octav
4 '
Hohlflöte
4 '
1975
Quinte
2 2/3 '
Superoctav
2 '
1975
Nachthorn
2 '
1975
Mixtur major IV
2 '
1975
Mixtur minor IV
1 '
Fagott
16 '
Corno
8 '
Manual II, C - g''', Rückpositiv
Suavial
8 '
Gedackt
8 '
Prestant
4 '
Rohrflöte
4 '
Superoctav
2 '
Larigot
1 1/3 '
Mixtur IV
1 '
Cornet III
2 2/3 '
Krummhorn
8 '
Tremulant
Manual III, C - g''', Schwellwerk
Gedackt
16 '
Principal
8 '
Hohlflöte
8 '
Salicional
8 '
Unda maris
8 '
Octav
4 '
Nachthorn
4 '
Quinte
2 2/3 '
Waldflöte
2 '
Terz
1 3/5 '
Scharf VI - VIII
1 1/3 '
Zimbel IV
1/2 '
Trompette harmonique
8 '
Oboe
8 '
Clairon
4 '
Tremulant
Manual IV, C - g''', Kronpositiv (schwellbar)
Spitzflöte
8 '
Rohrflöte
8 '
Dolcean
4 '
Gedacktflöte
4 '
Flageolet
2 '
1975
Octav
1 '
Mixtur IV
1 '
Schalmay
8 '
Tremulant
Pedal, C - f'
Principalbass
16 '
Subbass
16 '
Gedackt (Transmission)
16 '
Principal
8 '
Spillflöte
8 '
Octav
4 '
1975
Gedacktflöte
4 '
1975
Mixtur IV
2 2/3 '
Posaune
16 '
Trompete
8 '
Clairon
4 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Normalkoppeln
IV-III, IV-I, III-II, III-I, II-I
IV - P, III - P, II - P, I - P
-
Generalkoppel
-
2 freie Kombinationen
-
2 feste Kombinationen (F, TT)
-
Registercrescendo mit Absteller
-
Absteller: Mixturen, Zungen, Manual 16'
-
10 Einzelabsteller für die Zungenregister
Stand: 2012
1450
Bau der ersten Orgel durch einen nicht genannten Orgelbauer.
1516
Reparatur dieser Orgel durch Johann Uhlmann.
1565
Reparatur durch den Organisten Johannes Wagner. Zu diesem Zweck
erhält er Matierial (Zinnpfeifen) aus der damaligen Barfüsserkirche in
Solothurn.
1602
Bau einer neuen Orgel mit Rückpositiv durch Hans Werhard Muderer mit
16 Registern auf 2 Manualen und Pedal.
1607
Reparatur der Schäden, die durch einen Blitzschlag verursacht werden.
1773
Bau der ersten Orgel im neu erstellten St.-Ursen-Münster mit 37 Regis-
tern auf 3 Manualen und Pedal. Begonnen wird die Arbeit durch Vater
Viktor Ferdinand Bossart, Baar, der noch vor der Fertigstellung 1772
stirbt. Vollendet wird das Werk durch seinen Sohn, Carl Josef Maria
Bossart (>Disposition).
1896
Bau einer neuen, pneumatischen Membranladenorgel in das bestehende
Gehäuse und unter Verwendung des Prospektes von Bossart durch den
Orgelbauer Carl Theodor Kuhn, Männedorf, mit 44 klingenden Registern
auf 4 Manualen und Pedal. Die Zinnpfeifen von Bossart werden einge-
schmolzen und für neue Pfeifen wiederverwendet. Zum Instrument gehört
ein Fernwerk auf dem Dachboden über dem Hauptschiff mit einer in der
Schweiz erstmals realisierten elektrischen Traktur (>Disposition).
1918
Revision durch Orgelbauer Carl Theodor Kuhn, Männedorf, infolge Ver-
schmutzung durch Umbauarbeiten in der Kirche.
1942
Bau einer neuen, elektropneumatischen Schleifladenorgel durch Orgel-
bau Kuhn AG, Männedorf, mit 53 klingenden Registern auf 4 Manualen
und Pedal (>Disposition). Als Experte wirkt Ernst Schiess, Bern. Das
Fernwerk von 1896 wird entfernt.
1975
Revision und Erweiterung um zwei Register auf 55 Register durch Kuhn
AG, Männedorf (>Disposition). Das Klangbild wird leicht aufgehellt.
1997
Revision durch Orgelbau Kuhn AG, Männedorf.
2012
Generalrevision durch Orgelbau Kuhn AG, Männedorf, und Beseitigung
von Russschäden als Folge einer Brandstiftung im Chor und am Altar.
Infos: Suzanne Z'Graggen, Domorganistin, Solothurn
Walther, Karl Arnold, "Die neue Orgel in der Kathedrale St. Urs", Der Chorwächter, 1897
Pittet, Jean-Marc, Herbstausflug des Bernischen Organistenverbandes, 2007
Rudolf Bruhin, Konsulent Eidg. Denkmalpflege: "Die Innenrestaurierung der Kathedrale St. Urs & Viktor. Die Orgeln",
Verlag Orgelbau Kuhn AG, Männedorf, 2013
Orgeldokumentationszentrum der Hochschule Luzern, 2017
Bilder: Dr. François Comment, Burgdorf
Kathedrale St. Ursen, Hauptorgel 1772
Solothurn SO
__________________________________
Typ:
Traktur
mechanisch
Registratur
mechanisch
Windladen
Schleifladen
Baujahr:
1772
Einweihung:
26. September 1773
Orgelbauer:
Vater und Sohn Bossart,
Baar
Manuale:
3
+ Pedal
Register:
39
Manual I, C - d''', Rückpositiv
Prinzipal
8 '
Copel
8 '
Octav
4 '
Quint
3 '
Superoktave
2 '
Mixtur
Cornett
Vox humana
8 '
Tremulant
Manual II, C - d''', Hauptwerk
Bourdon
16 '
Prinzipal
8 '
Copel
8 '
Gamba
8 '
Flauta
8 '
Octave
4 '
Flautino
4 '
Quinta
3 '
Superoctava
2 '
Flageolet
2 '
Tertzia
1 3/5 '
Larigot
1 1/3 '
Mixtur
Fourniture
Sextqualt.
Tromba
8 '
Manual III, C - d''', Echowerk
Prinzipal
8 '
Copel
8 '
Flauta
4 '
Nasat
3 '
Cornett
Mixtur
Fagott
8 '
Pedal, C - a'
Bourdon
16 '
Subbass
16 '
Prinzipal
8 '
Quinta
6 '
Oktave
4 '
Octave
4 '
Mixtur
Bombardon
16 '
Tromba
8 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Normalkoppeln
III - II, I - II, I - P
Stand: 1773
Kathedrale St. Ursen, Hauptorgel 1896
Solothurn SO
____________________________________
Typ:
Traktur
pneumatisch
(FW elektr.)
Registratur
pneumatisch
Windladen
Membranladen
Baujahr:
1896
Einweihung:
21. Oktober 1896
Orgelbauer:
Kuhn AG, Männedorf
Manuale:
4
+ Pedal
Register:
44
+ 1
Transmission
Manual I, C - f''', Hauptwerk
Prinzipal
16 '
Bourdon
16 '
Prinzipal
8 '
Gamba
8 '
Bourdon
8 '
Flauto dolce
8 '
Octav
4 '
Flûte harmonique
4 '
Octav
2 '
Mixtur VI
2 2/3 '
Cornett V
8 '
Bombarde
16 '
Trompete
8 '
Manual II, C - f''', Nebenwerk
Bourdon
16 '
Geigenprinzipal
8 '
Viola
8 '
Dolce
8 '
Gedackt
8 '
Spitzflöte
8 '
Geigenprincipal
4 '
Traversflöte
4 '
Flautino
2 '
Cornettino IV
2 2/3 '
Clarinette
8 '
Manual III, C - f''', Schwellwerk
Lieblich Gedeckt
16 '
Salicional
8 '
Conzertflöte
8 '
Gemshorn
8 '
Lieblich Gedeckt
8 '
Aeoline
8 '
Voix céleste
8 '
Dulciana
4 '
Oboe
8 '
Tremulant
Manual IV, C - f''', Fernwerk (schwellbar)
Viola d'amore
8 '
Vox angelica
8 '
Bourdon d'écho
8 '
Vox humana
8 '
Tremulant
Pedal, C - d'
Prinzipalbass
16 '
Violonbass
16 '
Subbass
16 '
Harmonikab. (Transmiss.)
16 '
Oktavbass
8 '
Cello
8 '
Posaune
16 '
Trompete
8 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Normalkoppeln
III-II, III-I, II - I
III - P, II - P, I - P
-
Suboktavkoppel I - I
-
Registercrescendo
-
Kollektivtritte P, MF, F, FF, Grand jeu
-
Sperrventile: HW, SW
Stand: 1896
Kathedrale St. Ursen, Hauptorgel 1942
Solothurn SO
____________________________________
Typ:
Traktur
elektropneumat.
Registratur
elektropneumat.
Windladen
Schleifladen
Baujahr:
1942
Einweihung:
4. Oktober 1942
Orgelbauer:
Kuhn AG, Männedorf
Manuale:
4
+ Pedal
Register:
53
+ 2
Transmissionen
Manual I, C - g''', Hauptwerk
Principal
16 '
Principal
8 '
Offenflöte
8 '
Gemshorn
8 '
Octav
4 '
Hohlflöte
4 '
Superoctav
2 '
Flageolet
2 '
Mixtur major VI - VIII
2 '
Mixtur minor IV - VI
1 '
Fagott
16 '
Corno
8 '
Manual II, C - g''', Rückpositiv
Suavial
8 '
Gedackt
8 '
Prestant
4 '
Rohrflöte
4 '
Superoctav
2 '
Larigot
1 1/3 '
Mixtur IV
1 '
Cornet III (ab c')
2 2/3 '
Krummhorn
8 '
Tremulant
Manual III, C - g''', Schwellwerk
Gedackt
16 '
Principal (ab cis' 1896)
8 '
Hohlflöte
8 '
Salicional (ab cis' 1896)
8 '
Unda maris
8 '
Octav
4 '
Nachthorn
4 '
Quinte
2 2/3 '
Waldflöte
2 '
Terz
1 3/5 '
Scharf VI - VIII
1 1/3 '
Zimbel IV
1/2 '
Trompette harmonique
8 '
Oboe
8 '
Clairon
4 '
Tremulant
Manual IV, C - g''', Kronpositiv (schwellbar)
Spitzflöte (alt 1896)
8 '
Rohrflöte
8 '
Dolkan
4 '
Gedacktflöte (alt 1896)
4 '
Nasat
2 2/3 '
Flageolet
2 '
Mixtur IV
1 '
Schalmay
8 '
Tremulant
Pedal, C - f'
Principalbass
16 '
Subbass
16 '
Gedackt (Transmission)
16 '
Principal
8 '
Spillflöte
8 '
Gedackt (Transmission)
8 '
Octav (alt 1896 aus Cello)
4 '
Mixtur IV (alt 1896)
4 '
Posaune
16 '
Trompete
8 '
Clairon
4 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Normalkoppeln
IV-III, IV-I, III-II, III-I, II-I
IV - P, III - P, II - P, I - P
-
Generalkoppel
-
2 freie Kombinationen
-
2 feste Kombinationen (F, TT)
-
Registercrescendo mit Absteller
-
Absteller: Mixturen, Zungen, Manual 16'
-
10 Einzelabsteller für die Zungenregister
Stand: 1942
Kathedrale St. Ursen, Hauptorgel 1975
Solothurn SO
____________________________________
Typ:
Traktur
elektropneumat.
Registratur
elektropneumat.
Windladen
Schleifladen
Baujahr:
1942
Umbau:
1975
Orgelbauer:
Kuhn AG, Männedorf
Manuale:
4
+ Pedal
Register:
55
+ 1
Transmission
Manual I, C - g''', Hauptwerk
Principal
16 '
Principal
8 '
Offenflöte
8 '
Gemshorn
8 '
Octav
4 '
Hohlflöte
4 '
1975
Quinte
2 2/3 '
Superoctav
2 '
1975
Nachthorn
2 '
1975
Mixtur major IV
2 '
1975
Mixtur minor IV
1 '
Fagott
16 '
Corno
8 '
Manual II, C - g''', Rückpositiv
Suavial
8 '
Gedackt
8 '
Prestant
4 '
Rohrflöte
4 '
Superoctav
2 '
Larigot
1 1/3 '
Mixtur IV
1 '
Cornet III
2 2/3 '
Krummhorn
8 '
Tremulant
Manual III, C - g''', Schwellwerk
Gedackt
16 '
Principal
8 '
Hohlflöte
8 '
Salicional
8 '
Unda maris
8 '
Octav
4 '
Nachthorn
4 '
Quinte
2 2/3 '
Waldflöte
2 '
Terz
1 3/5 '
Scharf VI - VIII
1 1/3 '
Zimbel IV
1/2 '
Trompette harmonique
8 '
Oboe
8 '
Clairon
4 '
Tremulant
Manual IV, C - g''', Kronpositiv (schwellbar)
Spitzflöte
8 '
Rohrflöte
8 '
Dolcean
4 '
Gedacktflöte
4 '
Flageolet
2 '
1975
Octav
1 '
Mixtur IV
1 '
Schalmay
8 '
Tremulant
Pedal, C - f'
Principalbass
16 '
Subbass
16 '
Gedackt (Transmission)
16 '
Principal
8 '
Spillflöte
8 '
Octav
4 '
1975
Gedacktflöte
4 '
1975
Mixtur IV
2 2/3 '
Posaune
16 '
Trompete
8 '
Clairon
4 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Normalkoppeln
IV-III, IV-I, III-II, III-I, II-I
IV - P, III - P, II - P, I - P
-
Generalkoppel
-
2 freie Kombinationen
-
2 feste Kombinationen (F, TT)
-
Registercrescendo mit Absteller
-
Absteller: Mixturen, Zungen, Manual 16'
-
10 Einzelabsteller für die Zungenregister
Stand: 2012