1893
Die erste in Bern ausserhalb der Altstadt errichtete Kirche erhält eine
mechanische Kegelladenorgel von Friedrich Goll, Luzern, mit 16 Re-
gistern auf 2 Manualen und Pedal (Opus 119, >Disposition). Das Instru-
ment steht vorn in der Kirche auf einem Lettner, der die Kanzel trägt.
1908
Hinter der Kanzelwand wird an die Kirche ein Konfirmandensaal in der
Form einer Chorapsis angebaut.
1917
Orgelbau Goll, Luzern, baut die Orgel auf pneumatische Taschenladen
um und erweitert sie auf 3 Manuale (Opus 464, >Disposition). Von den
vorgesehenen 45 Registern sind nur 33 eingebaut, die restlichen 12 sind
erst vorbereitet. Um Platz für das zusätzliche Pfeifenwerk zu schaffen,
wird der Prospekt von 1893 mit Holzgittern bis zu den Seitenwänden
verbreitert.
1927
Orgelbau Goll AG, Luzern, erweitert die Taschenladenorgel am gleichen
Standort ein zweites Mal, nun auf 45 Register und 4 Transmissionen auf
3 Manualen und Pedal (Opus 593, >Disposition).
1953
Umgestaltung der Kirche: Um die Chorapsis öffnen zu können, werden
die Kanzelwand und die alte Orgel abgebrochen. Goll stellt das Instru-
ment zwei Jahre später in der neu errichteten >kath. Kirche Christ-Roi
in Freiburg auf.
1954
Orgelbau Goll AG, Luzern, baut auf der Empore über dem Haupteingang
eine neue, elektropneumatische Schleifladenorgel mit 38 klingenden Re-
gistern auf 3 Manualen und Pedal (>Disposition).
1964
bis 2002 wirkt der Komponist Hans Eugen Frischknecht als Organist. In
seiner Amtszeit wird die Orgel mehrmals von Orgelbau Goll AG, Luzern,
verändert, namentlich in der Intonation und in der Disposition.
2026
Die Orgel wird weiterhin von Orgelbau Goll AG, Luzern, gewartet. Wegen
der im kommenden Jahr bevorstehenden Aufgabe der Kirche durch die
ref. Kirchgemeinde ist der Unterhalt jedoch auf ein Minimum reduziert.
Infos und Bilder historische Goll-Orgeln: Bernhard Hörler, Dietikon, aus
«Monografie Orgelbauerdynastie Goll», 2020
Aktualisierung und Farbbbilder 2026: Dr. François Comment, Burgdorf
Ref. Johanneskirche, Hauptorgel 1954
Bern BE
____________________________________
Typ:
Traktur:
elektropneumat.
Registratur:
elektropneumat.
Windladen:
Schleifladen
Baujahr:
1954
Einweihung:
25. Dezember 1954
Orgelbauer:
Goll AG, Luzern
Manuale:
3
+ Pedal
Register:
38
+ 3
Transmissionen
+ 2
Verlängerungen
Manual I, C - g''', Hauptwerk
Bourdon
16 '
Principal
8 '
Bourdon
8 '
Oktave
4 '
Rohrflöte
4 '
Superoktav
2 '
Mixtur IV - VI
2 '
Dulcian
16 '
Trompete
8 '
Manual II, C - g''', Positiv
Gedackt
8 '
Quintatön
8 '
Principal
4 '
Blockflöte
4 '
Oktav
2 '
Larigot
1 1/3 '
Oktav
1 '
Mixtur IV
1 '
Krummhorn
8 '
Tremulant
Manual III, C - g''', Schwellwerk
Rohrflöte
16 '
Principal
8 '
Rohrflöte (Verlängerung)
8 '
Salicional
8 '
Oktave
4 '
Nachthorn
4 '
Quinte
2 2/3 '
Flageolet
2 '
Terz
1 3/5 '
Scharf IV - VI
1 1/3 '
Trompete harm.
8 '
Oboe
8 '
Clairon
4 '
Tremulant
Pedal, C - f'
Principalbass
16 '
Subbass
16 '
Gedecktbass (Transmiss.)
16 '
Principal (Verlängerung)
8 '
Spillflöte
8 '
Gedeckt (Transmission)
8 '
Oktav
4 '
Kleingedeckt (Transmission)
4 '
Mixtur V
4 '
Posaune
16 '
Trompete
8 '
Schalmei
4 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Normalkoppeln III - II, III - I, II - I,
III - P, II - P, I - P
-
Superoktavkoppel III - P
-
2 freie Kombinationen
-
1 feste Kombination (Tutti)
-
Registercrescendo
-
Absteller Koppeln aus Tutti
und Crescendo
-
Ansteller
Crescendo, Manual 16',
Zungen HW, SW, Ped
Mixturen HW, Pos, SW, Ped
-
Einzelabsteller für alle Zungen
Stand: 2026
Ref. Johanneskirche, Orgel 1893
Bern BE
_________________________________
Typ:
Traktur:
mechanisch
Registratur:
mechanisch
Windladen:
Kegelladen
Baujahr:
1893
Einweihung:
10. Dezember 1893
Orgelbauer:
Friedrich Goll, Luzern
Manuale:
2
+ Pedal
Register:
16
Manual I, C - f''', Hauptwerk
Bourdon
16 '
Principal
8 '
Bourdon
8 '
Flauto dolce
8 '
Gamba
8 '
Octav
4 '
Traversflöte
4 '
Mixtur
2 2/3 '
Manual II, C - f''', Schwellwerk
Geigenprincipal
8 '
Rohrflöte
8 '
Aeoline
8 '
Flûte d’amour
4 '
Pedal, C - d'
Violon
16 '
Subbass
16 '
Flötbass
8 '
Violoncello
8 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Normalkoppeln II – I, II – P, I – P
-
3 feste Kombinationen (P, MF, F)
Stand:
1893
Ref. Johanneskirche, Orgel 1917
Bern BE
__________________________________
Typ :
Traktur :
pneumatisch
Registratur :
pneumatisch
Windladen :
Taschenladen
Baujahr:
1917
Abnahme:
26. Juli 1917
Orgelbauer:
Goll & Cie, Luzern
Manuale:
3
+ Pedal
Register:
33
+ 4
Transmissionen
+ 1
Auszug
+ 12
vacat
Manual I, C - g’’’, Hauptwerk
Bourdon
16 ’
Principal
8 ’
Gemshorn
8 ’
Flöte
8 ’
Bourdon
8 ’
Gamba
8 ’
Dolce
8 ‘
Octav
4 ’
Rohrflöte
4 ‘
Octav (vacat)
2 '
Mixtur V
2 2/3 '
Trompete (Transmission)
8 '
Manual II, C - g’’’, Schwellwerk 1
Lieblich Gedackt
16 ‘
Principal
8 '
Concertflöte
8 '
Lieblich Gedackt
8 '
Quintatön
8 '
Salicional
8 '
Harmonica
8 '
Fugara
4 '
Traversflöte
4 '
Flautino
2 '
Mixtur (vacat)
Trompete
8 '
Tremulant
Manual III, C - g’’’, Schwellwerk 2
Stillgedackt
16 ‘
Geigenprincipal
8 '
Flûte harmonique
8 '
Aeoline
8 '
Voix céleste
8 '
Flûte d’amour
8 '
Gedackt (vacat)
8 '
Viola (vacat)
8 '
Salicional (vacat)
8 '
Violine (vacat)
4 '
Piccolo (Auszug)
2 '
Harmonia aeth. II - III
2 2/3 '
Trompete (vacat)
8 '
Oboe
8 '
Vox humana (vacat)
8 '
Tremulant
Pedal, C - f’
Prinzipalbass
16 ’
Subbass
16 ’
Echobass (Transmission)
16 ’
Violonbass (vacat)
16 '
Salizetbass (vacat)
16 '
Octavflöte
8 ’
Violoncello
8 ’
Dolcebass (Transmission)
8 ’
Grossmixtur (vacat)
5 1/3 '
Principalflöte (vacat)
4 '
Trompetenbass (Transmiss.)
8 ‘
Koppeln, Spielhilfen :
-
Normalkoppeln
III - II, III - I, II - I,
III - P, II - P, I - P
-
Superoctavkop.
III - II, III - I, II - I,
III, II, III - P, II - P
-
Suboctavkop.
III - II, III - I, II - I,
III - III, II - II
-
Generalkoppel
-
1 freie Kombination
-
Tutti, Choralchor, Zungenchor
-
Registercrescendo (Rollschweller)
-
Automat. Pedalumschaltung
-
Div. Absteller
Stand: 1917
Ref. Johanneskirche, Orgel 1927
Bern BE
___________________________________
Typ:
Traktur:
pneumatisch
Registratur:
pneumatisch
Windladen:
Taschenladen
Baujahr:
1927
Orgelbauer:
Goll & Cie, Luzern
Manuale:
3
+ Pedal
Register:
45
+ 4
Transmissionen
Manual I, C - g''', Hauptwerk
Bourdon
16 '
Principal
8 '
Bourdon
8 '
Gemshorn
8 '
Flauto dolce
8 '
Gamba
8 '
Dolce (im Manual II platziert)
2 '
Octav
4 '
Rohrflöte
4 '
Superoctav
2 '
Mixtur V
2 2/3 '
Trompete (Transmission)
8 '
Manual II, C - g''', Schwellwerk 1
Lieblich Gedackt
16 '
Principal
8 '
Concertflöte
8 '
Gedackt
8 '
Quintatön
8 '
Salicional
8 '
Harmonica
8 '
Fugara
4 '
Traversflöte
4 '
Nasard
2 2/3 '
Flautino
2 '
Terzflöte
1 3/5 '
Trompete
8 '
Manual III, C - g''', Schwellwerk 2
Stillgedackt
16 '
Geigenprincipal
8 '
Flûte harmonique
8 '
Gedackt
8 '
Viola
8 '
Aeoline
8 '
Voix céleste
8 '
Flûte d’amour
4 '
Salicet
4 '
Quinte
2 2/3 '
Piccolo
2 '
Trompette harmonique
8 '
Oboe
8 '
Pedal, C - f'
Violonprincipal
16 '
Subbass
16 '
Echobass (Transmission)
16 '
Octavbass
8 '
Violoncello
8 '
Dolcebass (Transmission)
8 '
Quintbass
5 1/3 '
Choralbass
4 '
Sifflöte
2 '
Bombarde
16 '
Trompetbass (Transmission)
8 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Normalkoppeln
III - II, III - I, II - I,
III - P, II - P, I - P
-
Superoktavkop.
III - II, III - I, II - I,
III, II, III - P, II - P
-
Suboktavkop.
III - I, III - I, II - I,
III - III, II - II
-
Generalkoppel
-
2 freie Kombinationen
-
Tutti, Choralchor, Zungenchor
-
Registercrescendo (Rollschweller)
-
Automat. Pedalumschaltung
-
Absteller Koppeln Tutti, Crescendo
-
Absteller
Crescendo,
Manual 16', Pedal 16'
alle Zungen, Mixtur I,
-
Einzelabsteller für alle Zungen
Stand: 1927
Ref. Johanneskirche, Hauptorgel 1954
Bern BE
____________________________________
Typ:
Traktur:
elektropneumat.
Registratur:
elektropneumat.
Windladen:
Schleifladen
Baujahr:
1954
Einweihung:
25. Dezember 1954
Orgelbauer:
Goll AG, Luzern
Manuale:
3
+ Pedal
Register:
38
+ 3
Transmissionen
+ 2
Verlängerungen
Manual I, C - g''', Hauptwerk
Bourdon
16 '
Principal
8 '
Bourdon
8 '
Oktave
4 '
Rohrflöte
4 '
Superoktav
2 '
Mixtur IV - VI
2 '
Dulcian
16 '
Trompete
8 '
Manual II, C - g''', Positiv
Gedackt
8 '
Quintatön
8 '
Principal
4 '
Blockflöte
4 '
Oktav
2 '
Larigot
1 1/3 '
Oktav
1 '
Mixtur IV
1 '
Krummhorn
8 '
Tremulant
Manual III, C - g''', Schwellwerk
Rohrflöte
16 '
Principal
8 '
Rohrflöte (Verlängerung)
8 '
Salicional
8 '
Oktave
4 '
Nachthorn
4 '
Quinte
2 2/3 '
Flageolet
2 '
Terz
1 3/5 '
Scharf IV - VI
1 1/3 '
Trompete harm.
8 '
Oboe
8 '
Clairon
4 '
Tremulant
Pedal, C - f'
Principalbass
16 '
Subbass
16 '
Gedecktbass (Transmiss.)
16 '
Principal (Verlängerung)
8 '
Spillflöte
8 '
Gedeckt (Transmission)
8 '
Oktav
4 '
Kleingedeckt (Transmission)
4 '
Mixtur V
4 '
Posaune
16 '
Trompete
8 '
Schalmei
4 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Normalkoppeln III - II, III - I, II - I,
III - P, II - P, I - P
-
Superoktavkoppel III - P
-
2 freie Kombinationen
-
1 feste Kombination (Tutti)
-
Registercrescendo
-
Absteller Koppeln aus Tutti
und Crescendo
-
Ansteller
Crescendo, Manual 16',
Zungen HW, SW, Ped
Mixturen HW, Pos, SW, Ped
-
Einzelabsteller für alle Zungen
Stand: 2026