1531
Als Folge der Reformation wird die Orgel, die als Schwalbennest an der
nördlichen Schiffshochwand hängt, abgebaut und verkauft, und der stei-
nerne Fuss der Schwalbennestempore wird abgeschlagen. Der zuge-
mauerte Organistenzugang ist noch sichtbar.
1703
Als erstes reformiertes Gotteshaus im Kanton Bern nach der Reformation
erhält Burgdorf wieder eine Orgel. Es handelt sich um ein Positiv mit 8 Re-
gistern, das auf dem Lettner zwischen Schiff und Chor steht. Erbauer ist
Johann Jakob Messmer aus Rheineck. Die Orgel darf nicht während des
Gottesdienstes, sondern nur zur Begleitung des Collegium Musicum ver-
wendet werden, das sich jeweils sonntags nach dem Gottesdienst zum
Musizieren trifft.
1725
Die Orgel darf nun auch zur Unterstützung der singenden Gemeinde
eingesetzt werden.
1755
Bernhard Heinrich Fomann aus Pforzheim (D) versetzt die Orgel auf die
neue hölzerne Westempore und vergrössert sie um 8 Register. Da Fomann
den Auftrag nicht zufriedenstellend ausführt, wird zur Fertigstellung der
Toggenburger Orgelbauer Samson Scherrer beigezogen.
1813
Philipp Heinrich Caesar aus Mannheim (D) baut eine neue Orgel mit 20
Registern auf 2 Manualen und Pedal in einem klassizistischen Gehäuse.
Die alte Orgel wird vom Orgelbauer übernommen und an die Gemeinde
Krauchthal verkauft. (>Disposition gemäss Vertrag)
1865
Beim grossen Stadtbrand wird die Caesar-Orgel beschädigt und anschlies-
send abgebrochen. Ein zweimanualiges Harmonium von Philipp Trayser,
Stuttgart (D), dient interimistisch zur Begleitung der Gottesdienste.
1868
Beim Wiederaufbau der Kirche wird der bedeutende, spätgotische Lettner
an die Westseite des Hauptschiffs versetzt. Darauf baut Eberhard Friedrich
Walcker aus Ludwigsburg (D) eine neue Orgel auf mechanischen Kegel-
laden mit 32 Registern auf 3 Manualen und Pedal. (>Disposition).
1922
Orgelbau Goll, Luzern, baut die Orgel auf pneumatische Taschenladen um
und erweitert sie auf 45 Register, 3 Transmissionen und zahlreiche Spiel-
hilfen (Opus 527, >Disposition). Das neugotische Gehäuse und das Pfei-
fenwerk Walckers werden weiterverwendet.
1949
Orgelbau Kuhn AG, Männedorf, baut eine neue Orgel mit 48 Registern und
3 Transmissionen auf 3 Manualen und Pedal. Die Spieltraktur ist mecha-
nisch mit Barkermaschinen, die Registratur elektropneumatisch (>Disposi-
tion).
1969
Revision nach Kirchenrenovation. Die beiden ursprünglich nach aussen
abfallenden Seitenfelder werden ausgetauscht.
1998
Einbau einer elektronischen Setzeranlage durch Orgelbau Streuli, Schö-
nenwerd.
2018
Generalrevision durch Orgelbau Thomas Wälti, Gümligen. Im Positiv und
im Schwellwerk werden einige Register ausgetauscht (siehe Disposition).
Gleichzeitig werden im Schwellwerk eine Suboktavkoppel und im Pedal
eine 32’-Transmission hinzugefügt.
Informationen und Farbbilder 2021: Dr. François Comment, Burgdorf; Schwarzweissbild Orgel 1949: Kuhn AG, Männedorf
Schwarzweissbild Orgel 1922: ETH Zürich, e-periodica: „Blätter für bernische Geschichte 1922“, Bd. 18, S. 143
Historische Informationen: Hans Gugger, «Die Bernischen Orgeln», Stämpfli & Cie AG, Bern 1978
Infos Goll-Orgel: Bernhard Hörler, Dietikon, aus «Monografie Orgelbauerdynastie Goll», 2020
Ref. Stadtkirche, Hauptorgel 1949
Burgdorf BE
____________________________________
Typ:
Traktur:
mechanisch
Registratur:
elektropneumat.
Windladen:
Schleifladen
Baujahr:
1949
Einweihung:
20. November 1949
Orgelbauer:
Kuhn AG, Männedorf
Manuale:
3
+ Pedal
Register:
48
+ 4
Transmissionen
Manual I, C - g''', Hauptwerk
Principal
16 '
Principal
8 '
Flöte
8 '
Gemshorn
8 '
Octav
4 '
Nachthorn
4 '
Superoctav
2 '
Rauschpfeife III - IV
2 '
Mixtur IV
1 1/3 '
Cornet V (ab f°)
8 '
Fagott
16 '
Trompete
8 '
Manual II, C - g''', Positiv (schwellbar)
Suavial
8 '
Gedackt
8 '
Quintatön
8 '
Principal
4 '
Rohrflöte
4 '
+2018
Sesquialtera
2 2/3’+ 1 3/5 ‘
Octav
2 '
Nachthorn
2 '
Quinte
1 1/3 '
Sedecima
1 '
Mixtur IV
1 '
- 2018
Terz-Zimbel III 1/5 '
Krummhorn
8 '
Manual III, C - g''', Schwellwerk
Gedackt
16 '
Principal
8 '
Rohrflöte
8 '
Salicional
8 '
Unda maris
8 '
Octav
4 '
Spitzflöte
4 '
Quintflöte
2 2/3 '
Waldflöte
2 '
Terzflöte
1 3/5 '
Mixtur IV - VI
2 '
- 2018
Scharf IV 1 '
Trompete
8 '
Oboe
8 '
+2018
Vox humana
8 '
Clairon
4 '
Tremulant
Pedal, C - f'
+2018
Gedacktbass (Transm.)
32 '
Principalbass
16 '
Subbass
16 '
Gedackt (Transmission)
16 '
Principal
8 '
Spitzflöte
8 '
Gedackt (Transmission)
8 '
Octav
4 '
Gedackt (Transmission)
4 '
Mixtur V
4 '
Posaune
16 '
Trompete
8 '
Zinke
4 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Normalkoppeln
III - II, III - I, II - I,
III - P, II - P, I - P
+2018
Suboktavkoppel III - III (durchkoppelnd)
-
Registercrescendo
-
Diverse Absteller
Bis 1998:
-
3 freie Kombinationen
-
2 feste Kombinationen (F, TT)
Seit 1998
-
Elektronische Setzeranlage
-
1 freie Kombination
Stand: 2021
Ref. Stadtkirche, Hauptorgel 1813
Burgdorf BE
__________________________________
Typ:
Traktur:
mechanisch
Registratur:
mechanisch
Windladen:
Schleifladen
Baujahr:
1813
Orgelbauer:
Philipp Heinrich Caesar,
Mannheim (D)
Manuale:
2
+ Pedal
Register:
18
gemäss Vertrag
+ 2
über den Vertrag
hinausgehende Register
Manual I, C - f''', Hauptwerk
Prinzipal
16 '
Prinzipal
8 '
Bourdon
8 '
Praestant
4 '
Flûte
4 '
Quinte
2 2/3 '
Doublette
2 '
Mixtur III
Cornet V (ab c')
8 '
Manual II, C - f''', Positiv
Coppel
8 '
Gamba Viola
8 '
Principal
4 '
Flageolet
2 '
Larigot
1 1/3 '
Tremulant
Pedal, C - c°
Subbass
16 '
Octavbass
8 '
Nazard
6 '
Posaunenbass
8 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Manual-Schiebekoppel II - I
-
Pedalkoppel I - P
Stand:
1813
Ref. Stadtkirche, Hauptorgel 1868
Burgdorf BE
___________________________________
Typ:
Traktur:
mechanisch
Registratur:
mechanisch
Windladen:
Schleifladen
Baujahr:
1868
Einweihung:
30. Oktober 1868
Orgelbauer:
E.F. Walcker,
Ludwigsburg (D)
Manuale:
3
+ Pedal
Register:
32
Manual I, C - f''', Hauptwerk
Bourdon
16 '
Principal
8 '
Viola di Gamba
8 '
Salicional
8 '
Bourdon
8 '
Floete
8 '
Nasard
5 1/3 '
Octav
4 '
Rohrfloete
4 '
Octav
2 '
Mixtur
2 2/3 '
Trompete
8 '
Manual II, C - f''', Positiv
Principal
8 '
Spitzfloete
8 '
Bourdon
8 '
Dolce
8 '
Spitzfloete
4 '
Traversfloete
4 '
Cornett V
8 '
Fagott & Oboe
8 '
Manual III, C - f''', Schwellwerk
Geigenprincipal
8 '
Gedeckt
8 '
Aeoline
8 '
Piffera
8 ' + 4 '
Floete
4 '
Pedal, C - d'
Prinzipalbass
16 '
Violonbass
16 '
Subbass
16 '
Octavbass
8 '
Violoncello
8 '
Bombardon
16 '
Trompete
8 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Normalkoppeln III - II, II - I,
II - P, I - P
-
3 feste Kombinationen
(Piano, Forte, volles Werk)
Stand: 1868
Ref. Stadtkirche, Hauptorgel 1922
Burgdorf BE
___________________________________
Typ:
Traktur:
pneumatisch
Registratur:
pneumatisch
Windladen:
Taschenladen
Baujahr:
1922
Orgelbauer:
Goll & Cie, Luzern
Manuale:
3
+ Pedal
Register:
45
+ 3
Transmission
Manual I, C - g''', Hauptwerk
Bourdon
16 '
Principal
8 '
Flöte
8 '
Bourdon
8 '
Gemshorn
8 '
Gamba
8 '
Dolce (Transmission)
8 '
Nasard
5 1/3 '
Octav
4 '
Rohrflöte
4 '
Mixtur
2 2/3 '
Octav
2 '
Cornett
8 '
Trompete
8 '
Manual II, C - g''', Schwellwerk 1
Gedeckt
16 '
Principal
8 '
Concertflöte
8 '
Bourdon
8 '
Quintatön
8 '
Salicional
8 '
Dolce
8 '
Fugara
4 '
Spitzflöte
4 '
Mixtur
2 2/3 '
Flautino
2 '
Clarinette
8 '
Manual III, C - g''', Schwellwerk 2
Stillgedackt
16 '
Principal
8 '
Flûte harmonique
8 '
Lieblich Gedackt
8 '
Viola
8 '
Aeoline
8 '
Voix céleste
8 '
Traversflöte
4 '
Violine
4 '
Harmonia aetheria
2 2/3 '
Piccolo
2 '
Trompette harmonique
8 '
Oboe
8 '
Pedal, C - f'
Prinzipalbass
16 '
Violonbass
16 '
Subbass
16 '
Echobass (Transmission)
16 '
Octavbass
8 '
Violoncello
8 '
Aeolsbass (Transmission)
8 '
Bombarde
16 '
Trompete
8 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Normalkoppeln III - II, III - I, II - I,
III - P, II - P, I - P
-
Superoktavkoppeln
III - II, III - I, II - I,
III - III, II - II,
III - P, II - P
-
Suboktavkoppeln
III - II, III - I, II - I,
III - III, II - II
-
2 freie Kombinationen
-
5 feste Kombinationen (P, MF, F, FF, TT)
-
4 Chöre:
Principal, Gamben,
Flöten, Trompeten
-
Registercrescendo
-
Div. Absteller
Stand: 1922
Ref. Stadtkirche, Hauptorgel 1949
Burgdorf BE
____________________________________
Typ:
Traktur:
mechanisch
Registratur:
elektropneumat.
Windladen:
Schleifladen
Baujahr:
1949
Einweihung:
20. November 1949
Orgelbauer:
Kuhn AG, Männedorf
Manuale:
3
+ Pedal
Register:
48
+ 4
Transmissionen
Manual I, C - g''', Hauptwerk
Principal
16 '
Principal
8 '
Flöte
8 '
Gemshorn
8 '
Octav
4 '
Nachthorn
4 '
Superoctav
2 '
Rauschpfeife III - IV
2 '
Mixtur IV
1 1/3 '
Cornet V (ab f°)
8 '
Fagott
16 '
Trompete
8 '
Manual II, C - g''', Positiv (schwellbar)
Suavial
8 '
Gedackt
8 '
Quintatön
8 '
Principal
4 '
Rohrflöte
4 '
+2018
Sesquialtera
2 2/3’+ 1 3/5 ‘
Octav
2 '
Nachthorn
2 '
Quinte
1 1/3 '
Sedecima
1 '
Mixtur IV
1 '
- 2018
Terz-Zimbel III 1/5 '
Krummhorn
8 '
Manual III, C - g''', Schwellwerk
Gedackt
16 '
Principal
8 '
Rohrflöte
8 '
Salicional
8 '
Unda maris
8 '
Octav
4 '
Spitzflöte
4 '
Quintflöte
2 2/3 '
Waldflöte
2 '
Terzflöte
1 3/5 '
Mixtur IV - VI
2 '
- 2018
Scharf IV 1 '
Trompete
8 '
Oboe
8 '
+2018
Vox humana
8 '
Clairon
4 '
Tremulant
Pedal, C - f'
+2018
Gedacktbass (Transm.)
32 '
Principalbass
16 '
Subbass
16 '
Gedackt (Transmission)
16 '
Principal
8 '
Spitzflöte
8 '
Gedackt (Transmission)
8 '
Octav
4 '
Gedackt (Transmission)
4 '
Mixtur V
4 '
Posaune
16 '
Trompete
8 '
Zinke
4 '
Koppeln, Spielhilfen:
-
Normalkoppeln
III - II, III - I, II - I,
III - P, II - P, I - P
+2018
Suboktavkoppel III - III (durchkoppelnd)
-
Registercrescendo
-
Diverse Absteller
Bis 1998:
-
3 freie Kombinationen
-
2 feste Kombinationen (F, TT)
Seit 1998
-
Elektronische Setzeranlage
-
1 freie Kombination
Stand: 2021